jeudi, 04 février 2021 05:46

Haakakai no Kiviekehu – Légende de Kiviekehu – Hiva Oa

 
Haakakai no Kiviekehu, haakakaitia e Māmā Tahiatini Kaimuko

 

O Kiviekehu, o īa à te motua o tu ù kui tāfai, o Tauapukeani. Ta īa hana afi oko e piki i òto o te tau anakeâ e hano i te tīàna ìmi me te tau pā mea feu ika, me te hano e tiòhi i te tau upoko tūpapaù ; ia pao ua haamoe toitoi. O īa à ta īa hana. Aè he ènata e koàna i te piki me ta Kiviekehu, aè he ènata e tihe io teâ taha. Te ava pāona aè īa e fiti hakaùa, ua too i ta īa âkau, me te haavai i ùna o Fēàni i òto o te ana.

Ia hee òe i tēnei kēkē me Vaiumete, e ìte òe i teâ âkau pākikavatia i òto o teâ ana. Me i èià, to īa kūtia i te teâ hana, o īa nei ta īa hana, e atu feu. Ia hee îâ, mea nui te poì e hee me īa. Ia hakaìte īa i ta īa pā, paotū te ènata i te haameemee ia īa :

« E aha te mea e koàna ia òe me tenā mea ? »

 Ta īa pā e ivi oti, mea kohia mei òto o te ana.

I tītahi â, e hee nei ma òto o Hapatoni, e feu aa te poì i te ika. Te topatina o hua pā a Kiviekehu, e fā ika e tahi heena ; aì tevee, ua pī te vaa. Ua tiòhi te poì. Ua èka īa i te kata, ua huì io tahipito ua peàu :

« Me he mea aì pī to ôtou vaa i te ika, e hee atu au no te haapī. »

Ua kakata tahipito. Te hee anatu io tēia vaa, ua haapī, io tēia vaa, ua haapī. I ìò ai Kiviekehu me he motua no teâ poì i òto o Hapatoni. Mei èià to īa heetina, hua mai na ua papae. Àvetia to īa tino i Patuumoe, i àò mai o Utuau. Ua maìmaì tu ù kui tāfai e hee hiamoe e tahi taha me to īa motua, aè he taha. Ua pī ma ùna atu, ma ùna atu, ma ùna atu.

hamecon bonite2

Pā feuika/Leurre à poisson

Te haavivini a Māmā Tahiatini :

I òmua aè, u tomiputia te ènata. Me he mea enā te motua i àò, o te iàmutu te tomitia i ùna iho, aè koàna ia tomi i tītahi ènata kē. E aha à e tama. O īa à aneiho te tama kaiùtuna. E aha te tama kaiùtuna ? E tama haaìòtia e koàna ia too i te mea paotū, no atu e kahu, e hami, hakatu īa me he iàmutu. Ua haaìòtia me he tama i ùna atu o to upoko.

O īa te mea ma ùna o teâ poì.

I nā pō kākiu, aè koàna ia piki pu i ùna o te ùmoena. O te iàmutu aneiho te piki. Na īa e too. Tihe i tēnei tai, e vai anatu a teâ tau hakatu, e haanaòputia nei.

No te aha ?

No te mea, o īa à te hana i haapaotia e te poì i òmua, te tama a te tuehine, te tama a te tunane. Umoì na tītahi e piki ma ùna o te ènata paotū.

E koàna i te iàmutu, ia hana nā mea paotū ; ia pehi te tuiahami, te paha. Umoì na te poì avai noa e paha ia òe. Aòè, to òe huaa mamate, e hano mai âtou e tuàki ia īa. E hana e tahi hana pē, e koàna i te mate. E hano i te paù, a tahi a meitaì ai.

No èià, i tēnei, ia mātiri, ia tuia e ùa tama, e moe te tau iàmutu ma àò o nā ènata mātiri. Te ahana tuia ma ùna o to īa tau iàmutu. Te vehine tuia ma ùna o to īa tau iàmutu.

Me hua vaina no te mate. Ia mate anaè e tahi iàmutu, e àvetia e kokomo i àò o to òe vaevae. E hapaitia te vaevae, e tuu te vaevae ma ùna o òe. To òe upoko ma àò. O īa à ta òe kāòha. E kāòti òe i to òe òuoho kokoa, e tuu ma ùna o īa.

I òmua, aè te ènata e àve i te moni mea kāòha. No tēnei ava te moni. E àvetia nei te tauera, te kāèu… ; na te iàmutu aneiho e too e tuha ma ùna o te tau iàmutu paotū. I tēnei ava e moni, e tootia mea kānea i te papa me te ùa. Te toitoitina, e tuha te moni ma ùna o te tau iàmutu aè koàna i tītahi ia peàu.

I òmua e tootia te keetū mea kānea i te ùa tupapaù. O te iàmutu aneiho te ènata e koàna ia too i teâ keâ e keetū. Umoì e ènata kē. Aòè, e koàna òe i te mate. O īa à aneiho e hano i te paù io te taha a òe i ìte i teâ mea.

E aha te paù ?

E àu noni, e puu noni, e àu vaòvaò. E paù ma ùna o òe. I te maùoìoì, e hano i teâ paù, umoì e tekatekao me te ènata.


© Te Haè tuhuka èo ènana - Académie marquisienne – (2014) - Mei/décembre 2020

Propulsé par CComment

Haatumu

Culture

Joomla Template by ThemeXpert